Prambanan'da neler görülür

Trimurti — Shiva, Brahma ve Vishnu

Üç merkezi kule kuzey-güney ekseninde düzenlenmiştir ve hepsi doğuya bakar; bu yüzden günün geç saatlerindeki bir ziyaret, batı ışığının kabartma cephelerini taradığı ve gölgeleri avlunun taş döşemesi boyunca uzattığı anları yakalar. Ortadaki Shiva tapınağı en yüksek ve mimari olarak en karmaşık olanıdır; 34 metre genişliğinde bir tabana ve beş odaya bölünmüş bir tabana sahip olarak 47 metreye yükselir. Ana merdivenden ulaşılan doğu odası, Shiva Mahadeva'yı gösteren üç metrelik ayakta duran bir heykel içeren merkezi bir kutsal alana açılır. Kuzey, güney ve batıya yönelik üç ek oda, manda iblisini öldüren Durga'nın (kuzey — yerel olarak tapınağın kuruluş efsanesinin narin kızı Loro Jonggrang olarak bilinir), bilge Agastya'nın (güney) ve Ganesha'nın (batı) heykellerini barındırır. Doğu girişi, Shiva'nın iç kutsal alanı dış dünyadan perdeleyen iki şiddetli refakatçisi Mahakala ve Nandhisvara'ya adanmış daha küçük muhafız tapınaklarla çevrelenmiştir.

Brahma tapınağı Shiva'nın güneyinde, Vishnu tapınağı ise kuzeyinde yer alır; her biri 33 metre yüksekliğinde ve 20 metre genişliğindedir ve her biri tanrının heykelinin bulunduğu tek bir oda içerir. Brahma, dört ana yön üzerindeki gözetimini ve Hindu Trimurti'sinin yaratıcı tanrısı rolünü temsil eden dört yüzle betimlenir; koruyucu Vishnu ise sembollerini — deniz kabuğu, disk, gürz ve lotus — tutar. Bu üç tapınağın iç korkuluklarındaki oyulmuş kabartmalar, kompleksin sanatsal kalbidir: Ramayana destanı Shiva ve Brahma tapınakları boyunca ilerler (doğu girişinden başlayarak ve saat yönünde okunur — pradaksina yürüyüşü), Vishnu tapınağı ise Bhagavata Purana'dan alınan Krishnayana'dan sahneler taşır. Yavaş, saat yönünün tersine bir okuma, aktif bir Hindu kutsal alanında ciddi bir kültürel hata olurdu; her zaman tapınakla birlikte hareket edin, ona karşı değil, ve oyulmuş anlatı sanatçıların amaçladığı sırayla ortaya çıkacaktır.

Vahana tapınakları — Nandi, Hamsa ve Garuda

Her Trimurti kulesinin tam karşısında, iç avlunun doğu tarafında, o tanrının binek hayvanı — tanrının geleneksel olarak kozmos içinde seyahat ederken tasvir edildiği hayvan araç — için ayrılmış daha küçük bir tapınak durur. Nandi tapınağı Shiva'ya bakar ve üçü arasında en iyi korunmuş olanıdır: içinde, klasik pozda diz çökmüş kutsal boğa Nandi'nin önemli bir heykeli bulunur; yedi at tarafından çekilen bir arabada güneş tanrısı Surya'yı ve on at tarafından çekilen bir arabada ay tanrıçası Chandra'yı gösteren iki ek kabartmayla çevrelenmiştir. Nandi'nin yanında Surya ve Chandra'nın varlığı, Java'daki daha alışılmadık ikonografik gruplamalardan biridir ve devam etmeden önce odada birkaç sessiz dakikayı ödüllendirir. Oda, günün geç saatlerinde bile serin kalır ve Nandi'nin yanlarındaki aşınmış parlaklık, yüzyıllar boyunca inananların boğaya saygıyla ellerini nereye koyduklarını gösterir.

Brahma'nın karşısındaki Hamsa tapınağı, aslen Brahma'nın binek hayvanı olarak hizmet eden kutsal kuğuya (veya kaza) adanmıştı; bugünkü odası boştur, özgün heykel yüzyıllarca süren deprem hasarı, volkanik kül ve yağma sonucu kaybolmuştur. Vishnu'nun karşısındaki Garuda tapınağı, bir zamanlar Vishnu'nun büyük binek hayvanı ve modern Endonezya'nın, ülkenin arma üzerinde ve Garuda Indonesia havayolunun kuyruk kanadında taşınan ulusal amblemi olan insan-kartal Garuda'nın bir tasvirini barındırırdı; onun odası da boştur. Heykelleri olmadan bile, üç Vahana tapınağı iç avlunun geometrisini ve günlük kutsal alayın simetrisini tanımlar. Tam iç halkayı yürümek — Shiva, Brahma, Vishnu, ardından Nandi, Hamsa ve Garuda üzerinden geri — acele etmeden yaklaşık 45 dakika sürer, kabartmaları okumak için durursanız daha uzun.

Daha küçük tapınaklar ve perwara kalıntıları

Sekiz küçük yapı iç muhafazayı tamamlar ve merkezi meydanın geometrisini sessizce sabitler. İki Apit tapınağı avluyu kuzey ve güneyde çevreler; muhtemelen aslen sırasıyla Lakshmi ve Saraswati'ye adanmıştır, ancak odaları bugün boştur ve adanışlar yazıtlardan değil ikonografik parçalardan çıkarılmıştır. Dört küçük Kelir tapınağı, kutsalı kutsal olmayandan perdeleyen klasik Hindu tarzında iç duvarın kardinal girişlerinde alçak paravanlar olarak durur ve dört küçük Patok tapınağı iç köşeleri sınır işaretleri olarak işgal eder. Bunların hiçbiri tek başına dramatik değildir, ama birlikte kompleksin karmaşık kozmolojik simetrisini ifade ederler: merkezi bir dağ (Shiva), yan zirveler (Brahma ve Vishnu), çevreleyen muhafızlar ve paravan-tapınaklar ve bunların ötesinde bir dış adaklar halkası.

O dış halka perwara alanıdır. Özgün 9. yüzyıl kompleksi, en içteki sıradan dışarıya doğru 44, 52, 60 ve 68 tapınak olmak üzere dört iç içe sırada küçük yardımcı tapınak içeriyordu; merkezi grupla birlikte toplam 224 perwara tapınağı. Bunların çoğu, yüzyıllar içinde depremler, yakındaki Merapi Dağı'ndan gelen volkanik kül ve taş çalınması nedeniyle çöktü. Son restorasyon raporlarına göre, sadece altı perwara tamamen yeniden inşa edilmiştir; geri kalanlar iç duvarların doğusunda, kuzeyinde ve güneyindeki çimenli düzlükte temel ana hatları ve istiflenmiş taş yığınları olarak hayatta kalır. Merkezi kuleleri arkanızda, kalıntı alanını önünüzde bırakarak sakin bir hafta içi öğleden sonra aralarında yürümek, ziyaretin en atmosferik parçalarından biridir ve birçok gezginin bize daha sonra en uzun süre akıllarında kaldığını söylediği andır.

Candi Sewu — 800 metre kuzeydeki Budist kompleksi

Çoğu ziyaretçi, aynı biletin kendilerini yürüyerek veya küçük elektrikli servisle 800 metre kuzeydeki Candi Sewu'ya — Borobudur'dan sonra Endonezya'nın ikinci en büyük Budist tapınak kompleksi ve ana candi'nin Hindu anıtsallığına dikkat çekici bir karşı ağırlık — taşıdığını fark etmeden Prambanan'dan ayrılır. 8. yüzyılın sonlarında, Prambanan'ın kendisinden biraz daha erken ve Borobudur'u da görevlendiren Budist Sailendra hanedanı altında inşa edilen Sewu, aslen 1960'ta sahada bulunan yazıtlarla doğrulanan Sanskrit adı Manjusrigrha (Manjusri Evi) ile biliniyordu. Cava adı Sewu 'bin' anlamına gelir ve tapınağın efsanevi ölçeğinin yerel efsanesini yansıtır; tarihi kompleks aslında, 29 metre çapında ve çevredeki ovanın yaklaşık 30 metre üzerinde yükselen tek bir merkezi haç şeklindeki tapınağın etrafında iç içe halkalar halinde düzenlenmiş 249 yapı içerir.

Sewu'daki en çarpıcı görsel özellik, ve her iki kompleksteki en çok fotoğraflanan detaylardan biri, merkezi tapınağın dört ana girişinin her birini çevreleyen büyük dvarapala muhafız heykelleri çiftidir. Diz çökmüş ve ağır gürzler tutan, dışa fırlamış gözlü ve hırlayan ağızlı olarak oyulmuş bu heykeller, sahanın geri kalanına kıyasla dikkat çekici şekilde iyi korunmuştur ve Orta Java muhafız heykelciliğinin en iyi örnekleri arasında kalır. Prambanan'ın sakin Hindu tanrılarıyla kontrast keskindir ve kasıtlıdır: Sewu'nun iç odaları, aşkın bilgeliğin somutlaşması olan bodhisattva Manjusri'ye adanmış Mahayana Budist ibadet alanlarıydı. Kompleksi acele etmeden yürümek için 30 ila 40 dakika ayırın. Ana Prambanan kapısından servis sık çalışır ve standart bilete dahildir; daha serin bir kuru mevsim gününde bağlayıcı park içinden yürüyüş daha ödüllendirici seçenektir.

Candi Plaosan — Hindu-Budist evlilik tapınağı

Ana Prambanan kompleksinin bir kilometre kuzeydoğusunda, biletli kompleksin sınırının ötesinde ve kısa bir mesafede (Yogyakarta otelinizden taksimetreli bir ride-share veya ayarlanmış bir araba eşit derecede iyi çalışır), Candi Plaosan, Java'nın dini tarihine daha derin bir ilgisi olan gezginler için en ödüllendirici uzantıdır. Kompleks, Klaten İlçesi'ndeki Bugisan köyünde, çalışan pirinç tarlaları arasında yer alır ve 9. yüzyıl ortasında — yazıtları 825 ile 850 arasına tarihlenir — Budist Sailendra hanedanının bir prensesi Pramodhawardhani ve Sanjaya hattından Hindu kocası Rakai Pikatan tarafından inşa edilmiştir. Budist bir kraliçe ile Hindu bir kral arasındaki evlilik, tarihçiler tarafından Java'nın iki büyük dini geleneği arasındaki resmi uzlaşmanın anı olarak geniş çapta okunur ve Plaosan onun mimari anıtıdır: Hindu bir devletin merkezinde bağışlanan bir Budist tapınağı.

Alan iki komplekse ayrılmıştır: kuzeyde Plaosan Lor ve güneyde Plaosan Kidul, aslen tek bir sürekli kompleks. Aralarında, merkezi candi'den çok daha küçük olan 174 bina — 116 stupa ve 58 tapınak — içerirler ve Prambanan'ın yaya trafiğinin bir kesrini gören çimenli bir alana yayılmışlardır. 2006 Yogyakarta depremi önemli hasara neden oldu ve iki ana ikiz tapınağı yavaş yavaş restore eden kazı programını tetikledi; çevredeki stupalar kısmen yeniden inşa edilmiş halde kalır. Fotoğrafçılar için, Plaosan'daki günün geç saatlerindeki ışık, tapınakların kendisi daha küçük olduğu için Prambanan'a göre daha yumuşak ve daha alçaktır ve çevredeki pirinç tarlaları kuru mevsim güneşinin altınını yakalar. Plaosan standart yarım günlük Prambanan gezisinde yer almaz; Yogyakarta'ya dönmeden önce 45 dakikalık bir uzantı olarak kolayca eklenir.